İçindekiler

Bu sayıda imalat yatırımları için yeni Öncelikli Finansman Belgesi, TÜBİTAK'ın yeşil dönüşüm çağrısı, istihdam ve yapay zekâ odaklı KOSGEB destekleri ile savunma ve tarım teknolojilerine yönelik yeni programlar yer alıyor.

26/11/2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğ'de değişiklik yapan Tebliğ yürürlüğe girmiştir. Düzenlemeyle, mevcut TSP Belgesi uygulamasının yanına, imalat sanayine yönelik yatırımlar için daha erişilebilir bir enstrüman olan Öncelikli Finansman Belgesi (ÖFB) ihdas edilmiştir.

1. Yeni Enstrüman

Bakanlıkça belirlenen öncelik kriterlerine göre, finansman programlarına başvuran projeler için kredi tahsisatının uygun olduğunu gösteren belgedir. İmalat sanayine yönelik teşvik belgesi sahibi yatırımcıların başvurusuna açıktır ve TSP Belgesine kıyasla daha düşük eşikli, çoğu hâlde puanlama gerektirmeyen bir kulvar sunar.

2. İki Kulvarın Karşılaştırması

3. Değerlendirme Süreci

TSP Belgesi başvuruları Teknik Komite tarafından puanlanmakta ve sonuç yatırımcıya bildirilmektedir. ÖFB başvurularında ise puanlama süreci uygulanmaz; Ek-5'te sayılan teşvik programları kapsamındaki belge sahiplerine ek değerlendirme yapılmaksızın belge düzenlenir, diğer başvurularda Ek-6 kriterlerine göre 50 ve üzeri puan alanlara belge verilir. Program limitlerinin dolması, durdurulması veya sona ermesi hâlinde başvurular puana göre yüksekten düşüğe sıralanarak değerlendirilebilir.

4. Kritik Husus: Faiz / Kâr Payı Desteği

5. Diğer Önemli Hükümler

• Teşvik mevzuatı desteklerinden yararlanma imkânı bulunmayan yatırımcılar, 4/1-(b) bendi kapsamında teşvik belgesi olmaksızın başvuru yapabilir.
• Davet mektubu verilen veya destek kararı alınan projeler için, teşvik belgesi düzenlenmemiş olsa dahi ön başvuru yapılabilir; kesin başvuru değerlendirmesi belge düzenlendikten sonra yürütülür.
• Teknik Komite uygun görürse, stratejik stoklara yapılacak yatırım tutarı TSP proje büyüklüğünün belirlenmesinde hesaba dâhil edilebilir.
• Aynı anda birden çok Finansman Programı için değerlendirme yürütülse de yalnızca birine başvuru yapılabilir.

TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB), 1832 kodlu “Sanayide Yeşil Dönüşüm Programı”nın 2026 yılı 2. Dönem çağrısını açmıştır. Dünya Bankası destekli Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında yürütülen çağrı, sanayinin düşük karbonlu, kaynak verimli ve sürdürülebilir bir üretim yapısına geçişini hızlandırmayı amaçlamaktadır.

Programın Kapsamı

Desteklenecek projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS) 3 ile 9 aralığında olması ve proje sonunda en az THS 7 seviyesine ulaşması beklenmektedir. Kapsamda; yeni prototip geliştirme, mevcut bir Ar-Ge prototipi üzerinde ileri geliştirme veya iyileştirme ve prototipin doğrulanmasına yönelik testler gibi ticarileşmeye yönelik teknoloji doğrulama çalışmaları yer alır. Geliştirilen teknoloji veya prototipin ölçek büyütme (scale-up) faaliyetlerinin yapılması zorunludur.

Projelerin aşağıdaki beş ana konu başlığından en az biriyle ilişkili olması gerekmektedir:

Program, salt tesis veya altyapı kurma amaçlı projeleri değil; teknolojik belirsizlik içeren, Ar-Ge niteliği taşıyan projeleri destekler. Çevresel kazanımların ölçülebilir olması beklenir: örneğin birim üretim başına elektrik veya su tüketiminde ya da geri dönüştürülemeyen atık miktarında en az %10 azalma gibi hedefler belirlenmelidir.

Kimler Başvurabilir?

Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri (KOBİ'ler ve büyük ölçekli kuruluşlar) başvurabilir. Başlıca kriterler:

• Kuruluşun tescil tarihinin en az 2 yıl olması (TÜBİTAK 1512 ve/veya 1812 desteğiyle kurulmuş start-up ve spin-off şirketler muaftır).
• Yürütücü kuruluşun en az %75 ortaklıkla özel sektöre ait olması.
• Proje konusuyla ilgili en az lisans seviyesinde bir personelin istihdam edilmesi.
• Savunma sanayine yönelik faaliyet gösteren kuruluşlar veya çıktıları savunma sanayine yönelik projeler, Dünya Bankası kuralları gereği kapsam dışındadır.
• Tek firma veya en fazla 3 ortaklı başvuru yapılabilir.

Destek Tutarı ve Oranları

Firmalara faizsiz geri ödemeli destek sağlanır. Proje başarıyla tamamlandığında teknik başarı kriterleri ve Yeşil Dönüşüm Göstergeleri'nin (YDG) gerçekleşme seviyesine göre desteğin bir kısmı hibeye dönüşebilir.

Geri Ödeme ve Hibeye Dönüşüm

Geri ödeme, proje bittikten 1 yıl sonra başlar ve en fazla 4 yıl içinde, 6 aylık taksitlerle tamamlanır.

Talep edilen geri ödemeli desteğin tamamı için başvuru aşamasında Banka Referans Mektubu, sözleşme aşamasında ise Teminat Mektubu sunulması gerekmektedir.

Başvuru Süreci ve Son Tarih

Başvurular TÜBİTAK PRODİS sistemi üzerinden (eteydeb.tubitak.gov.tr) yürütülmektedir. 2026-2 çağrısı 3 Ağustos 2026'da açılmıştır.

İmalat sanayiinde üretim kapasitesinin ve istihdamın korunması amacıyla yürütülen program, 2026 yılı 2. döneminde genişletilen kapsamı ve iyileştirilen finansman koşullarıyla yeniden başvuruya açılmıştır. Program, NACE Rev. 2 Kısım C (İmalat) kapsamında faaliyet gösteren KOBİ'lerin ve büyük işletmelerin kullandıkları kredilerin finansman maliyetinin bir bölümünü karşılamaktadır.

Kredi Tutarının Bir Kat Artırımı

Aşağıdaki kriterlerden birini sağlayan işletmeler için hesaplanan kredi tutarı bir kat artırımlı uygulanır:

• Finansal yetkinlik: 2025 hesap dönemi verilerine göre faaliyet kârının sıfırdan büyük olması ve Toplam Borç (KVYK + UVYK) / Faaliyet Kârı oranının 3 veya altında olması.
• Ar-Ge yetkinliği: Ar-Ge veya Tasarım Merkezine sahip olmak, teknoparkta şubesi bulunmak, son 5 yılda başarıyla tamamlanmış TÜBİTAK projesi veya son 5 yılda tescil edilmiş en az bir patenti olmak.

Başvuru Süreci

Başvuru KOSGEB çevrim içi sistemi üzerinden yapılır. Uygun bulunan işletmeler, protokol kapsamındaki 15 kamu, özel ve katılım bankasından birine kredi başvurusunda bulunur. KOSGEB uygunluğu kredinin kullandırılacağı anlamına gelmez; kredi tahsisi bankanın kendi değerlendirmesine bağlıdır. Kredi kullanımı ve istihdam şartının sağlanmasının ardından destek ödemesi KOSGEB sistemi üzerinden talep edilir.

KOSGEB, teknoloji ve yenilik odaklı girişimlerin yapay zekâ alanındaki gelişimini hızlandırmak amacıyla GO Dijital Cüzdan üzerinden sağlanan Yapay Zekâ Kredi Programı'nı açıklamıştır. Program, Teknogirişim Rozeti sahibi işletmelerin yüksek performanslı işlem kaynağı, güvenli veri saklama, yapay zekâ araçları ve veri merkezi hizmetlerine erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Başvuru Şartları

• Geçerli Teknogirişim Rozetine sahip olmak,
• KOSGEB Veri Tabanında kayıtlı, aktif ve güncel işletme beyanına sahip olmak,
• Teknoloji ve yenilik odaklı bir projeye sahip olmak.

İşletmeler, KOSGEB ile protokol imzalayan veri merkezlerinden alacakları hizmetler için programdan yararlanabilir.

Desteklenecek Giderler

Başvuru Zamanı

Başvurular 9 Temmuz – 31 Aralık 2026 tarihleri arasında alınmaktadır. Uygun bulunan işletmeler kredilerini GO Dijital Cüzdan uygulaması aracılığıyla kullanabilecektir.

Türkiye'nin savunma, güvenlik ve dayanıklılık teknolojileri alanında küresel ölçekte rekabetçi ve yenilikçi bir merkez hâline gelme vizyonunu güçlendirmek amacıyla HIT – Yenilikçi Savunma Teknolojileri Çağrısı ilan edilmiştir.

Önceliklendirilen Başlıklar

• Savunma, güvenlik ve dayanıklılık alanlarında yüksek katma değerli, kritik çift kullanımlı derin teknolojilerin geliştirilmesi, doğrulanması, ticarileştirilmesi ve üretime geçirilmesini destekleyecek altyapıların güçlendirilmesi,
• Yapay zekâ, siber güvenlik, uzay, otonom sistemler ve benzeri çift kullanımlı teknolojilerde Ar-Ge, test, doğrulama ve üretim süreçlerini destekleyen ölçeklenebilir bir ekosistemin güçlendirilmesi,
• Ulusal güvenlik ihtiyaçları ile sanayi, Ar-Ge ve inovasyon ekosistemi arasındaki iş birliğini ve teknoloji transferini destekleyecek entegrasyon mekanizmalarının geliştirilmesi,
• Küresel rekabetçiliği güçlendirecek, üretim kapasitesini artıracak ve ihracat odaklı büyümeyi destekleyecek teknoloji şirketlerine yönelik destek mekanizmaları,
• Savunma ve güvenlik teknolojileri şirketlerinin ölçeklenmesini hızlandıracak yatırım, üretim ve ticarileştirme altyapılarının güçlendirilmesi,
• Türkiye'nin savunma ve güvenlik teknolojilerinde uluslararası bir yatırım, üretim ve ticarileştirme merkezi (Scaling Hub) olarak konumunu güçlendirecek iş birliği mekanizmaları.

Yatırımların Niteliği

Sağlanacak Destekler

• Yatırım yeri tahsisi ve istihdam destekleri,
• Projenin ilgisine göre kamu alım garantisi,
• Kamuya ait test, doğrulama ve validasyon altyapılarına erişim.

Çağrı ile mevcut yetkinliklerin güçlendirilmesi, yenilikçi teknolojilerin ticarileştirilmesinin hızlandırılması ve Türkiye'nin bu alanlarda küresel ölçekte öncü bir teknoloji merkezi olarak konumlanması hedeflenmektedir.

Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA), “2026 Yılı Yenilikçi Tarım Faizsiz Kredi Desteği Programı”nı ilan etmiştir. Program ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova illerinde faaliyet gösteren KOBİ statüsündeki firmaların; yenilikçi tarım ürün ve hizmetlerinin geliştirilmesi, üretilmesi, ticarileştirilmesi ve ihracat kapasitesinin artırılmasına yönelik yatırımlarının desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Başvuru Koşulları

• Yalnızca KOBİ statüsündeki işletmeler başvurabilir.
• Firmanın başvuru tarihi itibarıyla kurulmuş ve tescil edilmiş olması gerekir.
• Firmanın merkezinin veya faaliyet/üretim yerinin TR42 Bölgesi'nde kayıtlı olması gerekir.

Öncelikli Yatırım Alanları

Hedef Sektörler

Makine, otomasyon, yazılım, elektronik, sensör teknolojileri, yapay zekâ, akıllı tarım sistemleri, soğuk zincir, ambalaj, biyoteknoloji, kimya, gıda teknolojileri ve tarımsal teknoloji çözümleri geliştiren firmaların programı incelemesi önem arz etmektedir.